He aha te mate huango?

He mate te mate huango e puta ai te mumura roa (mau tonu) i roto i ō ara manawa. Mā te mumura ka tauhohe rātou ki ētahi mea whakaoho, pērā i te hae, te whakakori tinana, te hau makariri rānei. I roto i ēnei whakaekenga, ka whaiti ō ara manawa (bronchospasm), ka pupuhi, ka kī i te hūpē. Ka uaua te manawa, ka maremare, ka whewhe rānei koe. Ki te kore he maimoatanga, ka mate pea ēnei putanga.

1

E miriona ngā tāngata i te US me te ao katoa e pāngia ana e te mate huango. Ka tīmata pea i te tamarikitanga, ka whanake rānei i te pakeketanga. I ētahi wā ka kiia ko te mate huango pūkahukahu.

Ko ngā momo mate huango:

Mate huango mate pāwera:ina puta ngā tohumate huango i ngā mate pāwera

Te mate huango momo-mare:ina ko te mare anake tō tohu mate huango

Te mate huango i puta mai i te whakakori tinana: ina puta ngā tohumate huango i te wā e whakakori tinana ana

Te mate huango mahi:ina pāngia koe e te mate huango, e ngā matū e manawahia ana e koe i te mahi, ina pāngia koe e te mate huango

Te mate taupatupatu o te mate huango me te COPD (ACOS):ina pāngia koe e te mate huango me te COPD (mate pūkahukahu aukati mau tonu)

Ngā Tohu me ngā Take

Ko ngā tohu o te mate huango ko:

● Te poto o te manawa

● Te whewhe

● Te kikī o te uma, te mamae, te pēhanga rānei

● Maremare

Tērā pea he mate huango tōu i te nuinga o te wā (he mate huango pumau). Tērā pea rānei kei te pai tō āhua i waenganui i ngā whakaekenga huango (he mate huango wā poto).

Ngā take o te mate huango

Kāore ngā tohunga i te tino mōhio he aha te take o te mate huango. Engari tera pea ka nui ake tō mōrearea mēnā:

● Noho tahi me te mate pāwera, te ekisema rānei (atopy)

● I pāngia e ngā paitini, ngā auahi, te auahi tuarua, tuatoru rānei (ngā toenga i mahue i muri i te momi hikareti), inā koa i te tīmatanga o te ora

● He mate pāwera, he mate huango rānei tō te mātua tūturu

● I pāngia e ngā mate manawa maha (pērā i te RSV) i a ia e tamariki ana

 

2

Ngā mea whakaoho i te mate huango

Ko ngā mea e whakaoho ana i te mate huango he mea e puta ai ngā tohumate huango, e kino ake ai rānei. Tērā pea kotahi, he maha rānei ngā mea e whakaoho ana i te mate huango. Ko ngā mea e whakaoho noa ana i te mate huango ko:

Mate pāwera: hae, mite puehu, kiri mōkai, me ētahi atu mate pāwera i te rangi

Hau makariri:inā koa i te takurua

Whakangungu:inā koa ko te korikori tinana kaha me ngā hākinakina makariri

Pūmua: ahakoa koekāore he mate pāwera

Ngā pānga ki ngā mahi:te puehu rakau, te paraoa, ngā kāpia, te rapa, ngā rauemi hanga whare

Ngā mate manawa:te makariri, te rewharewha me ētahi atu mate manawa

Auahi:momi hikareti, auahi tuarua, auahi tuatoru

Te ahotea: tinana, kare ā-roto rānei

Ngā matū kaha, ngā kakara kaha rānei: ngā hinu kakara, ngā peita whao, ngā kaihoroi whare, ngā mea whakahou hau

Ngā paitini i te hau:ngā tukunga mai i te wheketere, ngā hauātanga o te motuka, te paoa o te ahi

Ka taea e ngā mea whakaoho i te mate huango te whakaoho tonu i te whakaeke. Tērā pea ka roa pea ngā hāora, ngā rā rānei ka tīmata te whakaeke i muri i te pānga ki tētahi mea whakaoho.

Te Tātaritanga me ngā Whakamātautau

Me pēhea te tātaritanga a ngā tākuta i te mate huango? Ka tātaritangahia te mate huango e te tākuta mate pāwera, e te tākuta pūkahukahu rānei mā te pātai mō ō tohumate me te whakahaere whakamātautau mahi pūkahukahu. Ka pātai rātou mō tō hītori hauora whaiaro me tō hītori hauora whānau. He mea āwhina pea te whakamōhio atu ki a rātou he aha te mea e kino ake ai ngā tohumate huango, me te mea rānei he mea hei āwhina i a koe kia pai ake.

 

Tērā pea ka whakatauhia e tō tākuta te pai o te mahi a ōu pūkahukahu, ā, ka whakakorea atu ētahi atu āhuatanga mā te:

Ngā whakamātautau toto mate pāwera, ngā whakamātautau kiri rānei:Ka taea e ēnei te whakatau mēnā he mate pāwera te take o ō tohumate huango.

Te tatau toto: Ka taea e ngā kaiwhakarato te tirotiro i ngā taumata o te eosinophil me te immunoglobulin E (IgE) me te arotahi ki a rātou mō te maimoatanga mēnā ekua teitei ake. Ka taea te whakanui ake i ngā Eosinophil me te IgE i roto i ētahi momo huango.

Te ine i te toto:He whakamātautau mahi pūkahukahu noa tēnei e ine ana i te pai o te rere o te hau mā roto i ō pūkahukahu.

Ngā hihi-X o te uma, ngā karapa CT rānei: Ka taea e ēnei te āwhina i tō tākuta ki te rapu i ngā pūtake o ō tohumate.

He mita rere tihi:Ka taea e tēnei te ine i te nui o te herenga o ō ara manawa i roto i ētahi mahi.

Te Whakahaere me te Maimoatanga

He aha te huarahi pai hei whakahaere i te mate huango? Ko te huarahi pai hei whakahaere i te mate huango ko te karo i ngā mea e pā mai ana, me te whakamahi i ngā rongoā hei pupuri i te tuwhera o ō ara manawa. Tērā pea ka tohua e tō kaiwhakarato:

Ngā mea whakapūmau tiaki:Kei roto i ēnei he steroids manawa hei whakaiti i te mumura. I ētahi wā, ka honoa ēnei ki ngā momo bronchodilator rerekē (ngā rongoā hei whakatuwhera i ō ara manawa).

He mea whakapūngao whakaora:Ka taea e ngā rongoā manawa "whakaora" tere te āwhina i te wā e pāngia ana koe e te mate huango. Kei roto i ēnei he mea whakawhanui i te manawa e tere ai te whakatuwhera i ō ara manawa, pērā i te albuterol.

He nebulizer:Ka ruia e ngā nebulizer he kohu pai o te rongoā mā roto i te kopare ki tō mata. Tērā pea ka whakamahia e koe he nebulizer hei utu mō te inhaler mō ētahi rongoā.

Ngā whakarerekētanga Leukotriene:Tērā pea ka tohua e tō tākuta he pire ia rā hei āwhina i te whakaiti i ngā tohumate huango me tō mōrearea o te whakaekenga huango.

Ngā steroids ā-waha:Tērā pea ka tohua e tō kaiwhakarato he rongoā poto o ngā steroids ā-waha mō te pupū ake o te mate.

Te rongoā koiora: Tērā pea ka āwhina ngā maimoatanga pēnei i ngā paturopi monoclonal i te mate huango kino.

Te whakamahana o te pūkahukahu:Ki te kore e whai hua ētahi atu maimoatanga, ka tūtohu pea tō kaiwhakarato i te mahi thermoplasty bronchial. I roto i tēnei tikanga, ka whakamahia e te tākuta pūkahukahu te wera hei whakangawari i ngā uaua huri noa i ō ara manawa.

Mahere mahi mō te mate huango

Ka mahi tahi tō kaiwhakarato hauora me koe ki te whakawhanake i tētahi mahere mahi mō te mate huango. Mā tēnei mahere koe e whakamārama me pēhea te whakamahi i ō rongoā me te wā e tika ai. Ka whakamāramahia hoki e ia te mea hei mahi māu ina pāngia koe e ētahi tohu me te wā e tika ai kia rapu awhina ohorere. Tonoa atu ki tō kaiwhakarato hauora kia ārahi i a koe i roto i tēnei mahere.


Wā tuku: 26 o Ākuhata-2025